Hiç bildiğiniz adamlardan değildir. Öyle “yönetmen” deyince aklınıza iyi okullarda okumuş, tatminkar bir yaşam sürmüş, jet sosyetenin muktedirlerinden biri gelmesin. Tarif yerindeyse sürünmüş, mücadele etmiş ama hiçbir zaman umudunu ve güler yüzünü kaybetmemiş. Size bir sevdayı tariflesin, aklınızdaki sevda izahını silmekle mükellef olursunuz. Konuştumu yüreğiyle konuşur. Tabiri caizse tek elle tutulmayacak adamdır. Dünya görüşü, okudukları ettikleri, gördükleri geçirdikleri bir hazinenin de sahibi olmasını sağlamış.

Yıl 1978, Adıyaman Lisesi\'nde öğrenciyken Maraş Katliamı\'nı protesto ettiği için hapse giren Önder, çıktığında ise Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi\'ni kazanarak başkente yollandı. 12 Eylül\'ü de burada karşıladı. Darbe olduğu zaman ilk tutuklama furyasında içeri girdi. Uzunca bir yargılama süreci yaşadı. Sonra 12 yıl hapse mahkûm edildi. Cezaevlerinde açlık grevleri, infaz yakmalar sonucu yedi yıl yattı. 12 Eylül\'ün bütün hışmını öncesiyle sonrasıyla yaşadı. Babasını kaybeden ve ailesine bakan Önderin bu süreçte ailesi fazlasıyla mağdur oldu.

Hayatı;

Beyoğlu Pera Sineması, sene 2003. Yılmaz Güney’in “Duvar” filmi gösterilmekte. Fuayede bir afiş: “Senaryo yazmak ister misiniz?”… Sırrı Süreyya Önder biraz da izlediği filmin coşkusuyla belki, afişteki numarayı arar ve Senaryo Stüdyosu’ndan bir randevu alır. “Neden sinema yapmak istiyorsun?” olur Barış Pirhasan’ın ilk sorusu. O meşhur cevabını verir: “Valla öfkeliyim biraz.” İyi bir sebeptir Pirhasan’a göre sinemaya başlamak için. Ama devam etmek için bir handikap. Öfkesiyle arasına mesafe koyacağını söyler ve kolları sıvar. Öyle de yapar, çünkü böyle bir hayat hikâyesiyle “Beynelmilel” gibi bir film yapabilmek için ciddi mesafe alması gerekir insanın öfkesinden…

Lise 2′de cezaevine

7 Temmuz 1962′de Adıyaman’da yoksul ve sosyalist bir aileye doğar Sırrı Süreyya Önder. Önce berberlik, sonra dava vekilliği yapan babası Ziya Önder, Türkiye İşçi Partisi’nin Adıyaman İl Başkanı’dır ve 35′inde sirozdan ölür. Dört kardeşin en büyüğü Sırrı 8 yaşındadır daha. Babalarından bir sürü kitap kalır, bir de 35 bin lira borç. Dostları toplanıp borcu öderler, Önder ailesi de dede evine sığınır. Bir göz odada 7 nüfus…

Sekizinde kentin tek fotoğrafçısına çırak olarak girer Sırrı Süreyya Önder. Çok başarılı bir öğrencidir. Milliyet’in bilgi yarışmalarında, münazaralarda birincilikler alır. İlk okuduğu kitap Orhan Kemal’in “Bereketli Topraklar Üzerinde”sidir. Adıyaman Lisesi’nde ise edebiyat öğretmeni, Dostoyevski ile tanıştırır onu, “Karamazof Kardeşler”i ömür boyu elinden düşürmez.

Lise 1′den itibaren babasının izinden giderek örgütlü sosyalist yapıların içinde yer almaya başlar. Cezaeviyle de Lise 2′deyken tanışır. Maraş olaylarını protesto ettiği için… Yaşı küçüktür, çabucak serbest kalır.

Küçük yaşta aldı sazı eline

Aileyi geçindirdiği, lastikçilikten otomobil tamirciliğine birçok iş yaptığı için devam mecburiyeti olmayan bir üniversite aramaktadır. Cezaevinde tanıştığı bir Mülkiyeli yol gösterir ona, tek tercihi Siyasal’a ikinci olarak girer. Kent-Koop’ta marley işçiliğine başlar fakülteyle birlikte. Arada da geceleri pavyonda çalışır. Küçük yaşta almıştır sazı eline, sonrasında cümbüş ve ut eklenmiştir buna. Bir yıl sonra, 12 Eylül’le beraber yeniden cezaevine girer. 12 yıl hüküm giyer ve açlık grevleriyle, direnişlerle geçen altı yılın sonunda çıkar. Yükseköğrenim hakkını kaybetmiş olarak.

Adıyaman artık yaşayabileceği bir yer olmaktan çıkmıştır. Değil iş, selam verecek adam bulamaz memlekette. İstanbul’a gelir, Sirkeci’de elektronik aletler satan bir firmaya kamyon şoförü olarak girer. Ruhuna da iyi gelir şehir şehir gezmek…

Ve bir gün borca bir kamyon alır, kendi işini kurar, biraz rahata erince de evlenir. Dört yılın sonunda işi de bozulur, evliliği de. Geriye bugün 16 yaşında olan kızı Ceren kalır.

Rusya’da, Ukrayna’da, Bulgaristan’da inşaatlarda çalışır.

Bilindik diziler…

İnşaatlarda bile her boşluk bulduğunda yazdığı bir romanı vardır: “O Tozlar Bu Çamurları Getirdi”. Senaryo Stüdyosu’na kabul edildiğinde kafasında onu senaryoya çevirmek vardır. Sinema hakkında çok okumuştur, bir dönemde öğretmen kadrosuna kaydırırlar Önder’i.

Artık hayatını yazarak kazanmaktadır. “Kızlar Yurdu”, “Aşka Sürgün”, “Emret Komutanım” gibi dizilerin yanında “Beynelmilel”i yazar ve Meral Okay’a götürür. O da onu Uğur Yücel’e gönderir. Yücel hem filmi çekecek hem de başrolü oynayacaktır, ama bir şekilde olmaz o iş. Önder de kendi çekmeye karar verir filmi. Feyzi Tuna ve Atıf Yılmaz’dan çok destek görür. Bir ortak dostları da Muharrem Gülmez ile tanıştırır onu ve filmin birbirini tamamlayan iki yönetmeni buluşmuş olur. BKM de projeye tam destek verince 3 Temmuz 2006′da ‘motor’ derler.

‘Bir açlık hikâyesi’

Bir gece önce gözüne uyku girmez, Feyzi Tuna’yı arayıp “Kaçsam beni saklar mısın?” der… Monitörden ilk sahneyi izlediğinde ise gözyaşlarına boğulur. Kendi deyişiyle ‘demir yürekli bir adam olduğu halde’… Dört yıllık düşü hayata geçiyordur. Ve “Beynelmilel” kendi kanatlarıyla uçar nihayet. Yönetmenini, yapımcısını, oyuncusunu gururlandırarak, Ankara, İstanbul ve en son Altın Koza festivallerinden ödüllerle dönerek… Sırrı Önder’i en çok onurlandıran ise kimsenin ’samimiyetini’ sorgulamaması olur.

Film katılacağı 10 küsur uluslararası festival için yola düşerken Önder’in gündeminde Maraş katliamını anlatacağı “Süt Tozu” ve bir Müslüm Gürses biyografisi var. “Bir yoksulluk hikâyesi” diyor ve son sözünü söylüyor: “Bu ülkede yedi milyon kişi açlık sınırında yaşıyor. Dolayısıyla yoksulları içermeyen hiçbir ürün bu ülkenin geleceğine anlamlı bir katkı yapmaz. Benim sinema yolculuğum yoksulluk ve yoksulluğun yarattığı endikasyonlar üzerinden gidecek. Bu hikâyeleri anlatacağım.”

Vecizleri;

Tiyatro ve sinemada Brecht ekolüne mensupmuş. Brech ekolü Hollywood sinemasının yaptığı izleyiciyi oyuncu yerine koyarak filmin sonunda rahatlatmak tarzının tersine bir ekol.Bertolt Brecht adlı yönetmenden geliyor adı.

Kömür yardımı, fukara yardımı bunların hiç biri kötü değil. Kötü olan tüzüğe bağlı olmaması, kişilerin inisiyatifine bırakılması. Tüzüğü olsa sosyal yardım olur.

Dünya tarihi zanginle fakirin mücadelesinden ibaret. Halihazırdaki hercümerc de bunun ürünüdür. Niyet ve ideolojilerden bağımsızdır bu da. Antiemperyalizm bunun için insanlığın şartı olmalıdır. Emperyalizm yoksulları hedef alır.

Yazarlar kalemini toprağa batırıp yazmalıdır. Mürekkep gibi. (Slavofil bir yaklaşım diyor.)

Bu ülkeye “tercüme bilinçlenme” belası hep tebelleş olmuştur.

Türk sağı ülkeyi sağcılaştıracak kadar yetenekli değillerdi. Bunu solcular yaptı.

Toplum en yoksulu kadar zengindir.

Ülkede bir kaç yüz komünist varken binlerce üyesi olan komünizmle mücadele dernekleri kurmuşlar. Bir memleket böyle sağcılaştırılır. Emperyalizm böyle bir imansız ki imanı da kullanıyor.

Bu ülkede kültürel iktidar sol ise bizi kim dövüyor?

Bu nasıl “Secret”tir ki Migroslarda bile satılıyor?

Müslümanlığın şartlarına antiemperyalist olmak da eklenmeli.

Lafın tamamı deliye söylenir.

Güzellik özle biçim arasında sadece aptalların fark edemeyeceği bir bileşim.

Önder, Beynelmilel isimli filmin senaryosuna, BKM Film\'de yeşil ışık yanınca ilk yönetmenliğini yaptı.

YÖNETMEN FİLMOGRAFİSİ

Beynelmilel - 2006 / Sırrı Süreyya ÖNDER, Muharrem GÜLMEZ

14. Altın Koza Film Festivali, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu. 2007 .... Meral Okay, Dilber Ay

14. Altın Koza Film Festivali, En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü. 2007 .... Gökhan Atılmış

Barcelona Uluslararası Politik Filmler Festivali, jüri özel ödülü. 2008

Barcelona Uluslararası Politik Filmler Festivali, halk jürisi ödülü. 2008

SENARİST FİLMOGRAFİSİ

Beynelmilel - 2006

14. Altın Koza Film Festivali, En İyi Senaryo Ödülü. 2007

İman şüpheyle başlar.

Ayağını yaşadığı coğrafyaya basmayan söylemin bir faydası olacağına inanmıyorum.

Bu ülke kendisini hep güçle olan ilişkisiyle tarif etmeye hevesli güruhla dolu.

YORUM YAZ

Yorumlar
Toplam 28 yorum mevcut

tekin can 8 ay önce yorumlandı

merhaba bende 1963 doğumluyum her halde sizi en iyi anlayan insanlardan biriıyim çünkü geçmiş zaman şeridi gibi gözümün önünde akıp geçiyor inanın ben sizi hiç tanımıyordum sadece tesadüfen tv proğramlarında bir kaç izledim kızıltepeli bir arkadaşıma benziyordunuz güler yüzlü biri oluşunuz konuşmalarınız hoşuma gidiyordu o kadar samimiyetimle söylüyorum sizi tanımadan beğenen biriyim bu gün bir haberi okudum (başbakan yeni vekil önderi fena kızdırdı ) kendi kendime dedim ki bu adam kızdığına göre önemli bir haberdir çünkü yapınız asla kızmaya müsait değil ben sizden şunu istiyorum tanıdığımız bildiğimiz veya tanımadan beğendim insan olsanız eminim daha çok sevilirsiniz yeni hayatınızda başarılar dilerim beylikdüzü istanbul ben aslen mardinliyim selamlar

@Cevapla Yorumun Devamı
aziz tanrıverdi 1996 8 ay önce yorumlandı

hani bız çocuk olarak hep kötüleniyoruz ya bize para karşılıklı taş attırıyorlar diye kimse bize para veripte taş attırtamaz sayın başbakanımız diyiyorki kadın ve cocuk olsun ne gerekiyorsa yapılacaktır diyor işte bende bir çocuk olarak piskolojim böyle bozuluyor eğer benim 14 -15 yaşındaki çocuk arkadaşıma bolkonda otururken silah sıkılıyorsa bende bir çocuk olarak çok etkileniyorum.diyarbakırda böyle para karşılığında taş ve molotof atılıyorsa onlar bizler değiliz bende çocukluğumu yaşamak isterim sırrı abe hiç kimse para karşılığında taş atmaz.türk medyası bizi hep böyle kötülüyor.biz kötü çocuk degilz.biz hiçbir polise taş atmayız ama onllar bize gerçek mermi sıkıyorlar

@Cevapla Yorumun Devamı
Nevzat GÖÇMEN 8 ay önce yorumlandı

Sayın Önder çok tanıdığım biri değildiniz da şu seçim sürecinde tanıma fırsatı buldum sizi ve hani gerçekten vermiş olduğunuz mücadeleden ötürü şu yüzünüzdeki tebessüm bir mıknatıs gibi insanı çekiyor ve bağlıyor ben aslında iyi bir CHP liyim Gaziantepli Atatürkçü bir ailenin öğretmen olan çocuğuyum ama sizin o yaşamış olduğununuz acılara,yoksulluklara alışık olan esprilerinize sonuna kadar gülen ve siz ve sizin gibileri sürekli destekleyecek yüreğe sahip olan birisiyim...Bi öğretmenim ben şanlıurfa birecik yunus emre ilköğretim okulunda çalışıyorum umarım bir gün yolunuz bu taraflara düşer ve ben sizin gibi güzel bi insanla tanışmak isterim sizi çok seviyorum....)))

@Cevapla Yorumun Devamı
zeynep kızılkaya 8 ay önce yorumlandı

Düşünüyordum acaba bu ülkede onurlu olmak ne kadar da zor,ve sizi gördükten sonra doğru olduğunu gördüm doğru dik durmak, doğru hiçbir çıkar gözetmeksizin onurunu koruyabilmektir. ben sayın Önderin geçmişini ve duruşunu okudum ve diyorumki iyiki seni tanıdım ve iyiki senin gibi insanlar hala var. söyleyecek çok şey var ama kelime yok. benim inandığım onurlu insanların yolları birgün mutlaka kesişecektir ve birgün sizinle yine karşılaşacağıma inanıyorum. bütün güzelliklerin sizinle olmasını umut ediyorum.

@Cevapla Yorumun Devamı
ünal üci 8 ay önce yorumlandı

sayın sırrı süreyya önder; T.C de yaşadığınız süre içinde onca baskı, zulüm gördünüz. T.C zındanlarında, ağır koşullara maruz kalanlardansınız. bir yandan babasız büyümek ,biryandan geçim sorunu ve en önemliside hayatta kalıp kalmama sorunuyla karşı karşıyaydınız, ama hiç yılmadan mücadele ettiniz. ve bugün ,çekilen ve çektiğiniz onca zulüm baskı ve haksızlıkları milyonlarla ,paylaşacak duruma geldiniz ,bu büyük bir başarı ancak sizi böyle direngen kılan nedir ?bazen empati yapıyorum .ben olsaydım bu yüke dayanamazdım ve yok olurdum diyorum. sizi böyle güçlü kılan nedir? saygılar

@Cevapla Yorumun Devamı
ramazan yaşar 8 ay önce yorumlandı

sayın sırrı sureyya bey sizin önünüzde eğiliyorum bir türk olmanıza rağmen ırkçılığı değil de insanlığı öne çıkardığınız için unutmayın kürt halkının kalbinde taht kurdunuz her şey demokratik ve özgür bir türkiye için saygılar

@Cevapla Yorumun Devamı
kerem tanrıverdi 8 ay önce yorumlandı

seni çok seviyorum inanki diyarbakıra geldiğini duydum aradım ama bulamadım bir hatra fotoğrafı çektirmek için hama olsun sizi medyada görmek yeterli hayatınızda başarılar

@Cevapla
salih tanrıverdi 8 ay önce yorumlandı

ben diyarbakırlıyım seni çok geç tanımısığ bızım icin bir ayıptır iyiki varsın

@Cevapla
muğdat65_akti 9 ay önce yorumlandı

sırı bey tebrik size süper sıpr bir veki her şeyi tam zaman sizi antalyada bekliyorum

@Cevapla
bülent şireci 9 ay önce yorumlandı

sizin hayatınızı okuyunca çok zorluklar yaşadınızı öğrendim müadeleye çocuk yaşta başlamızsınız karşınıza çıkan onca zoruklara rağmen onurlu duruşunuzdan hiç ödün vermemişsiniz sizinle onur ve gurur duyuyurum sizin gibi onurlu insanların bizi temsil etmesi onur verici sizi çoooooooooook seviyorum sırrı abiii hemşeriniz olarak ayrıca onur duyuyorum

@Cevapla Yorumun Devamı
özkan öztürk 9 ay önce yorumlandı

gerçekten çevremizde okadar boş(aslında boş değil kendisine biçilen rolü oynayan)insan varki kendine biçilen rolü kabul etmeyip kendi kendine bir şeyler yapan bu tür insanlara çok ihtiyaç var abicim yolun açık olsun.

@Cevapla Yorumun Devamı
ciydem 9 ay önce yorumlandı

sizi cok gec tanidim bu benim icin bir kayiptir.yolunuz acik olsun. sizi cok seviyorum

@Cevapla
selen 9 ay önce yorumlandı

Sırrı Süreyya ÖNDER gibi büyük hayalleri kucaklayan birrisini mecliste görmek güzel olacak....Ne diyelim fazla söze gerek yok renkli insanların hep orlarda olamsı gerek iyiki varsın......Büyük insan........

@Cevapla Yorumun Devamı
tuncer baranoğlu 9 ay önce yorumlandı

sizin gibileri mecliste görmek ne kadar güzel,yolunuz açık olsun

@Cevapla
ferhat çiftçi 9 ay önce yorumlandı

adam gıbı adam bdp mukemmel bır secım yapmıs dı hılbıjartınede jıre serkeftın

@Cevapla
efe uysal 9 ay önce yorumlandı

slm
süreya bey senle aynı havayı tenefüs etiğim için şanslıyım çünkü türkiyenin adam gibi bi adama ihtiyaci vardi şimdi olmasada yakın zamanda her şey çok güzel olacak o güzelikler içinde kucaklamak isterim seni

@Cevapla Yorumun Devamı
nagihan 9 ay önce yorumlandı

sizinle girilen mücadele kutsaldır

@Cevapla
kahraman 9 ay önce yorumlandı

Butun sosyal ve demokratim diyenleri sizi ornek almaya ve gercekci olmaya davet ediyorum.Bu ulkenin sizin gibilere coook ihtiyaci var.Yolun acik olsun.

@Cevapla
evsen semra 9 ay önce yorumlandı

sayin sürreya öndere ve bdpye yüregten basarilar dilerim
hepinizi cok seviyorum
serkeftin

@Cevapla
berfin 9 ay önce yorumlandı

başarılar dilerim sizi meclisin en renklı aynı zamanda en gerçekçı bir adayı olarak gönülden destekliyorum

@Cevapla
şeyhmus tunça 9 ay önce yorumlandı

selamın aleyküm sıırı abi seni şov tiv de izledim ben siyaseti dinlemeye lise 1 de öğrendim şu an da lise3 deyim bu 3 senede büssrü siyasetçi dinledem dinledim ve okulda bir çok görüşümü herkese dile getirdim ve bazı arkadaşlarımla kötü oldum sizden istediğim bir yarde kendini savunacaksan önce bigiye sahip olman gerekir sizden hayatınızda hangi kitapları okudunuz ve görüşlerinizi ve şu anda nasıl bir yol izleyeceğimi söylermisiniz

@Cevapla Yorumun Devamı
ayşe gürses hazar 9 ay önce yorumlandı

duruşunla,kimliğinle,dürüst ve yalınlığınla,bilgi birikimin ve yaşanmışlıklarınla meclise girmeni çok isterim güzel insan.sayın sırrı sürreyya önder yolun açık olsun.

@Cevapla
yasemin güner 9 ay önce yorumlandı

siyaset meydanın da seyrettim konuşmalarınıza ve verdiginiz net cevaplara bayıldım başarılarınızın devamını dilerim herşey gönlünüzce olsun inşallah

@Cevapla
miharbi 9 ay önce yorumlandı

Sırrı Süreyya ÖNDER'i çok geç tanıyan biri olarak onun hakkında birşeyler yazmak haddim olmadığı halde:.... Kendisinin çok sağduyulu yapıcı ve bir o kadar da DEMOKRAT bir duruşu olduğunu söylememem sanırım yanlış olmaz. Keşke herkes karşısındakini kendi istediği şekilde değil de o kişlinin istediği kimlik ve rolle kabüllenebilse. Ülkemizin içinde bulunduğu bu süreçte ülkemizin buna daha çok ihtiyacı var. Umarım insanların Sırrı Süreyya ÖNDERE teveccühleri ve tahammülleri olur ve Meclis çatısı altında bu millete ve ülkeye hizmet etme fırsatı bulur.

@Cevapla Yorumun Devamı
aydın ercan 9 ay önce yorumlandı

19 mayıs 2011 tarihli bir televizyon programında tanıdın Sırrı Süreyya Önder'i. İnsan olmak tadında bir adam. Cehennem gibi fiziki koşullarda sürerken yaşamını, düşlemeden düşünmüş cennetin bu dünyada yaşanabilirliğini, ve öğütlüyor insana kardeşce özgürlüğü.. benin ve bizim insanlarımızın ne çok ihtaiyacı var böyle insanlara.. sygılarımı sunuyorum.20/05/2011

@Cevapla Yorumun Devamı
hamo fırat 10 ay önce yorumlandı

Merhaba sırrı önderle alakalı birşeyler arıyodum bu siteyi bıldum cok hoşuma gitti teşekkürler...

@Cevapla
amed ergani 10 ay önce yorumlandı

en başta bu zorlu mücadelede sana yürekten başarılar diler.Seni tanımak ve seni bu emek demokrasi ve özgürlükler bloğu içinde görmek beni çok sevindiriyor.Umarım herşey istediğin gibi olur ve seni muhakak burada görmek istiyoruz ve aynı zamanda istanbula seni görmeye gelecez binlerce kez yolun ve bahtın açık olsun seni çok seviyoruz ergani halkı............

@Cevapla Yorumun Devamı
hayrettin 11 ay önce yorumlandı

ne diyeyim zaten adamın tipi adam gibidir birde siyasete atıldı cannnnniiiiiiii gönülden başarılar dileriiiiimmmmmm sırrı abi sizede başarı ve sağlıklı bir hayat dilerim yolun acık olsunnnnnnnnnn

@Cevapla Yorumun Devamı